Z tego artykułu dowiesz się:
- Czym dokładnie jest nietolerancja laktozy i kogo dotyczy
- Jakie objawy świadczą o problemie z trawieniem mleka
- Czym różni się nietolerancja od alergii pokarmowej
- Które preparaty z laktazą są dostępne w aptece
- Jak stosować tabletki i krople z enzymem
Na czym polega nietolerancja laktozy?
Nietolerancja laktozy powstaje, gdy organizm nie produkuje wystarczającej ilości laktazy – enzymu odpowiedzialnego za rozkład cukru mlecznego. Laktoza występuje naturalnie w mleku i jego przetworach, a u zdrowych osób jest trawiona właśnie przez laktazę. Gdy enzymu brakuje lub działa nieprawidłowo, niestrawiона laktoza pozostaje w przewodzie pokarmowym, powodując charakterystyczne dolegliwości [1,2].
Problem może mieć różne podłoże – czasem jest to zaburzenie samego procesu trawienia, innym razem trudności z wchłanianiem lub transportowaniem cukru z jelit do krwi. Niezależnie od przyczyny, efekt jest podobny: organizm nie radzi sobie z produktami mlecznymi [1,2].
Kto może mieć problem z trawieniem laktozy?
Nietolerancja laktozy nie wybiera – może pojawić się w każdym wieku, zarówno u noworodków, jak i osób dorosłych. Lekarze wyróżniają trzy główne typy tego schorzenia [1,2]:
- Alaktazja – wrodzony całkowity brak laktazy, występuje od urodzenia
- Hipolaktazja dorosłych – naturalny spadek produkcji enzymu z wiekiem, dotyczy około 37% dorosłych
- Wtórny niedobór laktazy – rozwija się w wyniku chorób jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, Whipple’a, celiakia), infekcji przewodu pokarmowego lub przyjmowania niektórych leków, na przykład kwasu acetylosalicylowego
Najbardziej powszechna jest hipolaktazja dorosłych – u wielu ludzi aktywność laktazy stopniowo maleje po okresie niemowlęcym, co jest zjawiskiem naturalnym, choć nie dotyczy wszystkich [1,2].
Jak rozpoznać nietolerancję laktozy?
Objawy nietolerancji laktozy pojawiają się zwykle kilka godzin po zjedzeniu produktów mlecznych i mogą przypominać inne zaburzenia trawienne. Do najczęstszych należą [1,2]:
- Biegunka
- Wzdęcia i uczucie pełności w brzuchu
- Nadmierna ilość gazów jelitowych
- Nudności
- Wymioty
U niemowląt nietolerancja objawia się głównie intensywnymi kolkami. Nasilenie dolegliwości jest sprawą indywidualną – u niektórych osób nawet niewielka ilość mleka wywołuje silne objawy, inne tolerują większe porcje nabiału. Im więcej laktozy zostanie spożyte, tym zwykle dolegliwości są bardziej uciążliwe [1,2].
Które preparaty z laktazą są dostępne w aptece?
Nowoczesne preparaty farmaceutyczne zawierają laktazę – ten sam enzym, którego brakuje osobom z nietolerancją. Po zażyciu takiego produktu poziom laktazy w przewodzie pokarmowym wzrasta i laktozа może być normalnie trawiona. Rozwiązanie jest proste i skuteczne [1,2].
Tabletki dla dorosłych
Lactocontrol to preparat w tabletkach przeznaczony dla osób dorosłych. Jedna tabletka zawiera 4500 jednostek laktazy. Stosowanie jest bardzo proste – wystarczy połknąć tabletkę bezpośrednio przed posiłkiem zawierającym produkty mleczne.
Krople dla dzieci i niemowląt
Dla najmłodszych pacjentów farmaceuci opracowali preparaty w formie kropli. Na polskim rynku dostępne są dwa produkty:
Kolzym – zawiera laktazę pozyskiwaną z grzybów w stężeniu 2,67 g na 100 ml (przy założeniu, że 1 kropla = 0,2 ml). Producent podaje dokładną liczbę kropel do podania dziecku przed karmieniem. Istnieje również możliwość dodania kropel do odciągniętego mleka matki przechowywanego w lodówce – enzym rozłoży laktozę jeszcze przed podaniem pokarmu.
Delicol – również opiera się na laktazie grzybowej, zawiera jej 1,57 g na 100 ml. Producent ostrzega przed podgrzewaniem mleka z dodanymi kroplami – wysoka temperatura może zniszczyć aktywność enzymu i preparat przestanie działać.
Najważniejsze informacje
Nietolerancja laktozy wynika z niedoboru enzymu laktazy i dotyka znacznej części populacji, szczególnie dorosłych. Objawy są uciążliwe, ale dają się skutecznie kontrolować dzięki preparatom dostępnym bez recepty. Tabletki z laktazą dla dorosłych i krople dla dzieci uzupełniają brakujący enzym, umożliwiając normalne trawienie produktów mlecznych. Kluczem do skuteczności jest zażycie preparatu bezpośrednio przed posiłkiem zawierającym laktozę. W przypadku kropli dla niemowląt warto przestrzegać zaleceń producenta dotyczących temperatury – podgrzewanie może zniszczyć enzym.
Pytania i odpowiedzi
Czy preparaty z laktazą działają od razu?
Tak, preparaty z laktazą zaczynają działać natychmiast po połknięciu. Enzym miesza się z pokarmem w żołądku i jelitach, rozkładając laktozę w trakcie trawienia. Dlatego ważne jest zażycie tabletek lub kropel bezpośrednio przed posiłkiem zawierającym produkty mleczne.
Ile tabletek z laktazą można przyjąć dziennie?
Liczba tabletek zależy od tego, ile razy dziennie jesz posiłki zawierające laktozę. Przyjmujesz jedną tabletkę przed każdym takim posiłkiem. Jeśli planujesz trzy posiłki z nabiałem, zażyjesz trzy tabletki – każdą tuż przed jedzeniem.
Czy mogę dodać krople z laktazą do butelki z mlekiem modyfikowanym?
Tak, krople można dodawać zarówno do odciągniętego mleka matki, jak i mleka modyfikowanego. Pamiętaj tylko, żeby nie podgrzewać takiego mleka – wysoka temperatura niszczy enzym i preparat traci skuteczność. Najlepiej dodać krople do mleka o temperaturze pokojowej lub lekko chłodnego.
Co się stanie, jeśli zapomnę wziąć tabletki przed posiłkiem?
Jeśli zapomnisz zażyć preparatu przed jedzeniem, możesz go przyjąć w trakcie posiłku lub zaraz po nim. Skuteczność będzie nieco mniejsza, ale część laktozy nadal zostanie rozbita przez enzym. Najlepsze efekty daje jednak zażycie tabletek bezpośrednio przed pierwszym kęsem.




















![Nietolerancja laktozy – jak rozpoznać i co jeść? [Poradnik]](https://suplementy.pl/wp-content/uploads/2026/02/nietolerancja-laktozy-jak-sobie-z-nia-radzic.webp)